مقالات انرژی های تجدیدپذیر

سند ملی راهبرد انرژی كشور

سند ملی راهبرد انرژی كشور مصوب ۲۸/۴/۱۳۹۶ هيأت وزيران:

مقدمه سند ملی راهبرد انرژی كشور، سندي جامع و همه سويه براي مديريت بخش انرژي كشور تا افق سال ۱۴۲۰ هجري خورشيدي است كه با بهره‌گيري از توان كامل كارشناسي همه دستگاه‌هاي اجرايي و نهادهاي مرتبط با اين بخش و در چارچوب سياست‌هاي كلي ارائه شده در اسناد بالادستي اين سند و به استناد جزء)۲( بند (الف) ماده (۱۲۰) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (۱۴۰۰- ۱۳۹۶)، بر اساس مدل برنامه‌ريزي سوات (SWOT)  تهيه و تدوين گرديده است. اين اسناد شامل موارد زير مي‌باشد:

  1. سند چشم انداز بيست ساله كشور (۱۴۰۴- ۱۳۸۴)
  2. سياست‌هاي كلي نظام در بخش انرژي، ابلاغي از سوي مقام معظم رهبري
  3. قانون برنامه ششم توسعه و اسناد پشتيبان آن
  4. قانون اجراي سياست‌هاي كلي اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسي
  5. سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي ابلاغي مقام معظم رهبري
  6. سياست‌هاي كلي برنامه ششم توسعه ابلاغي مقام معظم رهبري
  7. سياست‌هاي كلي محيط زيست ابلاغي مقام معظم رهبري

سند ملی راهبرد انرژی كشور شامل اهداف كلان و راهبردهاي اساسي بخش انرژي كشور تا افق سال ۱۴۲۰ بوده و با استفاده از روندهاي جهاني تغييرات حامل هاي انرژي در اين بازه زماني و نگاه به وضعيت فعلي كشور در بخش انرژي، تدوين و ارايه گرديده است.

سند ملي راهبرد انرژي كشور

ایرنا – معاون اول رئیس جمهوری مصوبه هیات وزیران درباره سند ملی راهبرد انرژی كشور را به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ كرد.

 الف – چالش ها و تنگناهای بخش انرژی كشور

  1. بالا بودن شدت انرژي و پايين بودن بهره‌وري انرژي در ايران در مقايسه با كشورهاي همتراز
  2. پايين بودن ضريب بازيافت مخازن نفتي و عدم اجراي كامل طرح‌هاي ازدياد برداشت از جمله تحقق نيافتن كامل اهداف برنامه تزريق گاز به مخازن نفتي در سال‌هاي اخير به دليل كمبود گاز و افزايش مصرف
  3. بالا بودن عمر مخازن نفت و گاز كشور و افت توليد طبيعي آنها
  4. افزايش سهم توليد نفت سنگين و فوق سنگين در سبد توليد نفت خام
  5. نبود الگوي پالايشي مناسب در پالايشگاه‌هاي موجود كشور و توليد فرآورده‌هاي با كيفيت پايين
  6. بالا بودن تلفات در بخش‌هاي توليد، تبديل و عرضه انرژي در كشور
  7. فقدان سازوكارهاي مناسب بازار در عرضه محصولات انرژي
  8. محدوديت در دسترسي به منابع مالي بين‌المللي
  9. محدوديت دسترسي به فناوري‌هاي (تكنولوژي‌هاي) نوين
  10. موانع و مشكلات پيمانكاري و صنايع سازنده تجهيزات شامل كمبود ظرفيت، اندك بودن سرمايه ثبت شده، فقدان قوانين مربوط به اتحاديه‌هاي صنفي (سنديكاها) و مشاركت‌ها (كنسرسيوم‌ها) و ضعف فناوري
  11. ناكافي بودن حضور بخش غيردولتي در سرمايه‌گذاري‌هاي بخش انرژي
  12. تبعيت سياست‌هاي صنعت نفت و گاز از ميزان نياز بودجه عمومي كشور به درآمدهاي ريالي و ارزي حاصل از مصارف حامل‌هاي انرژي و صادرات آن
  13. عدم توسعه معادن زغال سنگ حرارتي و نيروگاه‌هاي زغال سنگي
  14. سهم ناچيز انرژي‌هاي تجديد پذير و پاك در سبد انرژي كشور
  15. طولاني بودن فرآيند اخذ تسهيلات بانكي و اخذ مجوزهاي لازم قانوني
  16. كمبود شديد منابع مالي براي توسعه طرح‌هاي بخش انرژي
  17. ورود و توليد محصولات كم بازده و پرمصرف انرژي
  18. ناديده گرفتن ملاحظات اقتصادي در استقرار مراكز مصرف كننده انرژي
  19. فقدان نهاد مستقل تنظيم مقررات (رگولاتوري) در بخش انرژي
  20. بالا بودن نرخ انتشار گازهاي آلاينده هوا (شامل آلاينده‌هاي گازي و ذره‌اي) ناشي از رشد بي‌رويه مصرف انرژي و به كارگيري فناوري‌هاي (تكنولوژي‌هاي) قديمي و انرژي بر در بخش‌هاي صنعتي، تجاري و خانگي
  21. افزايش ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي ناشي از مصرف بيش از حد انرژي و بالا بودن شدت انرژي، در نتيجه افزايش نامطلوب رتبه ايران در تقسيم‌بندي جهاني به عنوان يكي از كشورهاي توليدكننده گازهاي گلخانه‌اي و لزوم كاهش آنها بر اساس تعهدات از (۴) تا (۸) درصد
  22. قيمت گذاري غيرواقعي حامل‌هاي انرژي به‌ويژه براي واحدهاي تبديل‌كننده انرژي
  23. فقدان امنيت تقاضا در صادرات نفت خام و ميعانات گازي و بازارهاي بلندمدت و نبود مشتريان راهبردي
  24. فقدان مطالعه يكپارچه و جامع انرژي كشور
  25. بدهي‌هاي كلان انباشته شركت‌هاي بخش انرژي
  26. نبود معامله‌گران نفت و فرآورده‌هاي نفتي خصوصي در كشور

ب – اهداف كلان بخش انرژي در راستاي توسعه همه‌جانبه بخش انرژي كشور با رويكرد سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي، اهداف كلان بخش انرژي كشور به شرح زير تعيين مي‌گردد:

  1. افزايش بهره‌وري و كاهش شدت انرژي در كشور به نصف تا پايان افق چشم‌انداز سند
  2. افزايش بازيافت مخازن نفت و گاز كشور
  3. حداكثر كردن توليد و بهره‌برداري از ميدان‌‌هاي مشترك نفتي و گازي
  4. افزايش ظرفيت‌هاي جديد و استفاده بهينه از منابع و ظرفيت‌هاي بخش انرژي براي حداكثرسازي ارزش افزوده در زنجيره توليد كشور
  5. استفاده حداكثري از ظرفيت جغرافياي سياسي (ژئوپلتيك) و ارتقاي جايگاه بين‌المللي كشور در بازارهاي جهاني انرژي
  6. تمركز سياستگذاري، تدوين راهبردها و اتخاذ تصميمات در بخش انرژي كشور شامل نفت، گاز، برق، انرژي‌هاي تجديد پذير، هسته‌اي و زغال سنگ حرارتي
  7. افزايش خود اتكايي در توسعه و كاربرد فناوري‌هاي پيشرفته با دانش‌بنيان نمودن حوزه انرژي
  8. ارتقاي امنيت عرضه انرژي مطمئن، پايدار و با كيفيت مناسب
  9. تنوع بخشي اقتصادي سبد انرژي كشور
  10. افزايش بازيافت و كاهش هدر روي در توليد و مصرف انرژي با رعايت ملاحظات و استانداردهاي زيست محيطي
  11. كارآمدتر ساختن ساختار سازماني توليدكنندگان و عرضه‌كنندگان انرژي كشور متناسب با ساختار شركت‌هاي پيشرو در اين عرصه
  12. تغيير نگاه به نفت و گاز و درآمدهاي حاصل از آن، از منبع تأمين بودجه عمومي به منابع و سرمايه‌هاي زاينده اقتصادي با تأكيد بر اقتصاد منابع تجديدپذير
  13. -واقعي كردن قيمت حامل‌هاي انرژي براي توليدكنندگان انرژي
  14. حصول اطمينان از ايمني تأسيسات هسته‌اي و فعاليت‌هاي پرتويي در كشور

ج – راهبردهاي بخش انرژي

 ج -۱- راهبردهاي كلي بخش انرژي

  1. واقعي كردن قيمت نسبي حامل‌‌هاي انرژي در بخش هاي مختلف مصرف‌كننده حداكثر تا پايان پنج سال اول اجراي اين سند و تدوام آن
  2. تفكيك كامل وظايف حاكميتي از تصدي‌گري و ايجاد ساختارهاي مناسب براي ايفاي وظايف حاكميتي در بخش انرژي كشور به‌ويژه صنعت نفت با تأكيد بر اعمال حق حاكميت و مالكيت ملي بر منابع و ذخاير و صيانت از آن
  3. ایجاد حداكثر ارزش افزوده از منابع انرژي اوليه كشور از طريق تعريف و استقرار زنجيره ارزش بر مبناي نتايج امكان سنجي فني و اقتصادي و ملاحظات زيست محيطي
  4. گسترش فعاليت‌هاي اقتصادي در مناطق و سواحل و جزاير جنوبي با استفاده از ظرفيت‌هاي صنعت نفت و گاز و همچنين مديريت مصرف آب در صنايع انرژي بر
  5. ايجاد بازارهاي رقابتي در زمينه توليد و عرضه حامل‌هاي انرژي
  6. كاهش ضايعات و تلفات در بخش توليد، انتقال، توزيع و مصرف انرژي تا سطح استانداردهاي ملي
  7. ارتقاي فناوري در تجهيزات و فرآيندهاي زنجيره انرژي
  8. بهره‌گيري مؤثر از موقعيت منطقه‌اي و جغرافيايي كشور براي خريد، فروش، معاوضه، انتقال، فرآوري و ذخيره‌سازي نفت و گاز و برق در بازارهاي داخلي و منطقه‌اي با رويكرد حداكثر سودآوري در تجارت حامل‌هاي انرژي با تأكيد بر ارتقاي ديپلماسي انرژي
  9. ترويج و گسترش فرهنگ صرفه‌جويي و بهينه‌سازي مصرف انرژي و حمايت از توسعه شركت‌هاي خدمات انرژي (ESCO)
  10. توسعه مشاركت آحاد مردم در سرمايه‌گذاري بخش انرژي در راستاي سياست‌هاي كلي اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسي و با هدف ارزش افزوده بخش انرژي
  11. بهبود كيفيت محصولات و خدمات بخش انرژي متناسب با استانداردهاي ملي در راستاي صيانت از حقوق متقابل مشتريان و عرضه‌كنندگان با ايجاد نهادهاي تنظيم مقررات بخش انرژي (رگولاتوري انرژي)
  12. اصلاح ساختار سازماني و همچنين قوانين و مقررات جاري بخش انرژي متناسب با استانداردها و شرايط روز با تأكيد بر حداكثرسازي مبادلات تجاري، عملكردهاي بهينه اجرايي و توسعه‌اي در سطح بين‌المللي و افزايش جذابيت سرمايه‌گذاري
  13. – تبديل و توليد حامل‌هاي انرژي با ارزش افزوده بالاتر
  14. حمايت از گسترش پژوهش‌هاي كاربردي، توليد دانش فني و تجاري‌سازي فناوري‌هاي نوين
  15. اجراي طرح مطالعات جامع انرژي كشور با راهبري سازمان برنامه و بودجه كشور
  16. تجاري‌سازي فناوري‌هاي انرژي‌هاي تجديد‌پذير و دوستدار محيط زيست
  17. توانمند‌سازي سرمايه انساني از طريق ارتقاي آموزش‌هاي حرفه‌اي و مهارت‌هاي كاري و آموزش مستمر
  18. توسعه صادرات كالا و تجهيزات دانش‌بنيان و خدمات فني مهندسي بخش انرژي
  19. كاهش ميزان انتشار گازهاي گلخانه‌اي و آلاينده‌هاي ناشي از توليد، انتقال و مصرف انواع حامل‌هاي انرژي

 ج -۲- راهبردهاي نفت و گاز

  1. افزايش حداقل (۵) واحد درصد به ضريب بازيافت ميادين نفتي كشور تا پايان افق زماني اين سند از طريق به كارگيري روش‌هاي ازدياد برداشت و توليد صيانتي
  2. توسعه و بهره‌برداري حداكثري از كليه ميادين مشترك نفتي و گازي در راستاي حفظ منافع ملي كشور
  3. گسترش اكتشاف نفت و گاز به عنوان پشتوانه توليد نفت و گاز كشور در پهنه سرزمين
  4. افزايش ظرفيت و حفظ سهم توليد نفت در اوپك و بازار جهاني با لحاظ توليد صيانتي از مخازن هيدروكربوري مايع كشور
  5. ارتقاي كمي و كيفي محصولات زنجيره نفت خام و گاز (پالايشي و پتروشيميايي) با رويكرد ايجاد حداكثر ارزش افزوده از طريق ارتقاي فناوري و توليد محصولات متناسب با استانداردهاي روزآمد
  6. استفاده از روش‌هاي مختلف تأمين مالي داخلي و خارجي براي اجراي طرح‌هاي صنعت نفت و گاز و افزايش سهم مشاركت بخش غيردولتي
  7. نگاه راهبردي به نفت و گاز به عنوان موتور محركه توسعه اقتصادي كشور
  8. تخصيص بهينه گاز طبيعي توليدي كشور بر اساس جامع‌نگري در منافع ملي
  9. افزايش بهره‌وري در زنجيره صنعت نفت و گاز كشور از طريق توسعه و توانمندسازي سرمايه انساني، فناوري، نظام‌هاي مديريتي و كاربري تجهيزات روزآمد جهاني
  10. جمع‌آوري، فرآورش و يا تبديل حداكثري گازهاي همراه و در حال سوختن با رعايت ملاحظات اقتصادي و زيست محيطي
  11. ايجاد اطمينان در تقاضاي فروش نفت خام با خريد يا مشاركت در پالايشگاه‌هاي خارج از كشور
  12. اتخاذ تدابير كارآمد در حوزه ديپلماسي انرژي براي افزايش سهم ايران از تجارت جهاني گاز طبيعي و فرآورده‌هاي نفتي
  13. گسترش بازارهاي صدور خدمات فني مهندسي و فناوري انرژي

 ج -۳- راهبردهاي بخش برق

  1. بهبود و ارتقاي بازار برق و عملكرد آن در تأمين مطمئن برق براي تضمين روند توسعه پايدار كشور
  2. ارتقاي سطح امنيت و پايايي در شبكه سراسري برق
  3. حداكثر بهره‌گيري از منابع انرژي اوليه و تأمين و صادرات برق به كشورهاي منطقه با رعايت ملاحظات اقتصاد انرژي و ديپلماسي انرژي
  4. كاهش تلفات توزيع برق تا سطح متوسط كشورهاي توسعه يافته
  5. افزايش سهم انرژي‌هاي تجديد پذير و پاك در ظرفيت توليد برق كشور
  6. ارتقاي بهره‌وري (راندمان) نيروگاه‌هاي حرارتي كشور در سطح متوسط كشورهاي توسعه‌يافته
  7. افزايش بهره‌وري در زنجيره صنعت برق كشور از طريق توسعه و توانمند‌سازي سرمايه انساني، توسعه فناوري، توسعه نظام‌هاي مديريتي و كاربري تجهيزات روزآمد جهاني

 ج -۴- راهبردهاي بخش انرژي اتمي

  1. استقرار استانداردهاي ملي و بين‌المللي ايمني هسته‌اي و پرتويي و انجام نظارت و ارزيابي‌هاي لازم
  2. تهيه و تأمين اقتصادي مواد اوليه و سوخت مورد نياز راكتورهاي هسته‌اي
  3. گسترش و تعميق پژوهش‌هاي بنيادي و كاربردي به منظور دستيابي به فناوري‌هاي نوين نيروگاه‌هاي هسته‌اي از طريق تعاملات لازم بين‌المللي
  4. ارتقاي سطح بومي‌سازي دانش‌فني و بهبود فناوري‌هاي موجود و دستيابي به فناوري‌هاي نوين هسته‌اي و توسعه كاربرد آن در بخش‌هاي مختلف
  5. تعامل سازنده و مؤثر با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، سازمان‌ها و نهادهاي منطقه‌اي و بين‌المللي به منظور تبادل اطلاعات و استفاده از فرصت‌هاي علمي، فني و مالي در صنعت هسته‌اي

 ج -۵- راهبردهاي بخش زغال سنگ

  1. شناسايي و اكتشاف جامع زغال سنگ حرارتي كشور
  2. استفاده بهينه همراه با فناوري جديد و سازگار با محيط زيست از زغال سنگ حرارتي در عرضه انرژي و توليد برق

پایگاه ملی اطلاع رسانی قوانین و مقررات کشور-سند ملی راهبرد انرژی كشور

برای کسب اطلاعات بیشتر مقالات زیر را مطالعه بفرمایید.

مزایا و معایب انرژی تجدید پذیر

مقاله توافق پاریس

مقاله توربین بادی

مقاله هزینه توربین بادی